Zapytaliśmy 1000 Polek i Polaków, jak postrzegają pracę nauczycieli, czego od nich oczekują i jak ją oceniają. Sprawdziliśmy też, jak często nauczycieli doceniamy i krytykujemy oraz co z naszych odpowiedzi wynika dla relacji między szkołą, rodzicami i społeczeństwem.
Z badania wyłania się niejednoznaczny obraz: wiemy, że nauczyciele wykonują ważną i trudną pracę, wiele od nich oczekujemy i pamiętamy tych, którzy mieli wpływ na nasze życie. Jednocześnie rzadko im o tym mówimy.
-
1000 Polek i Polaków w wieku 18–65 lat
-
596 rodziców dzieci w wieku szkolnym
badanie Minds & Roses, marzec 2026
Wiemy, że praca nauczyciela jest trudna. Sami rzadko chcielibyśmy ją wykonywać.
60% Polek i Polaków uważa pracę nauczyciela za bardzo trudną. Dostrzegamy również jej złożoność – 63% wskazuje pracę z uczniami i uczennicami o różnych potrzebach jako jedno z największych wyzwań tego zawodu.
Na ile zgadzasz się, że praca nauczyciela jest trudna?
Nauczyciele wykonują bardzo trudny zawód
- zdecydowanie nie zgadzam się: 4%
- raczej nie zgadzam się: 6%
- ani tak, ani nie: 26%
- raczej zgadzam się: 32%
- zdecydowanie zgadzam się: 28%
- nie wiem: 4%
Jednocześnie tylko 16% z nas rozważałoby zostanie nauczycielem. Nawet gdyby wynagrodzenie było takie samo jak w naszej obecnej pracy, odsetek ten rośnie tylko do 19%. Wiemy więc, że to potrzebna i wymagająca praca – ale niewielu z nas chciałoby stanąć po drugiej stronie szkolnej ławki.
Od nauczycieli oczekujemy niemal wszystkiego naraz.
Chcemy widzieć w nauczycielach jednocześnie ekspertów w swojej dziedzinie, świetnych metodyków i wspierających pedagogów. Każdą z 13 badanych cech dobrego nauczyciela za ważną uznaje co najmniej 78% rodziców.
Wysokim oczekiwaniom towarzyszą krytyczne oceny. Ale podobnie jak w przypadku szkoły jako całości im bardziej konkretnie pytamy o pracę nauczycieli, tym lepiej ją oceniamy. Ogólnie dobrze ocenia nauczycieli 39% rodziców, natomiast średni odsetek dobrych ocen 13 konkretnych obszarów ich pracy wynosi 46%.
Wiemy, ile może znaczyć dobry nauczyciel. Rzadko mu o tym mówimy.
75% Polek i Polaków miało nauczyciela lub nauczycielkę, którzy pozytywnie wpłynęli na ich życie. Dla wielu z nas nie była to jedna osoba, ale kilku nauczycieli. Mimo to tylko 23% z nas powiedziało kiedyś takiemu nauczycielowi, że był dla nich ważny.
-
75%
ma nauczyciela, który pozytywnie wpłynął na ich życie.
-
23%
powiedziało kiedyś swojemu nauczycielowi, że był dla nich ważny.
Częściej krytykujemy niż doceniamy – i sami czujemy, że uznania jest za mało.
Kiedy coś nam się nie podoba, częściej rozmawiamy o nauczycielu z innymi niż bezpośrednio z nim. 32% dorosłych krytykowało nauczyciela w rozmowie z innymi rodzicami lub znajomymi, a 22% zrobiło to bezpośrednio wobec nauczyciela. Wśród rodziców dzieci szkolnych ta różnica jest jeszcze większa.
Jednocześnie jako społeczeństwo dostrzegamy tę nierównowagę.
- 58%
- z nas uważa, że rodzice często krytykują nauczycieli
- 21%
- z nas uważa, że rodzice wystarczająco często ich doceniają
Jak z nauczycielami budować szkołę do życia?
Nie chodzi o to, żeby mniej od nauczycieli wymagać albo rezygnować z krytyki. Chodzi o to, by ludziom, od których oczekujemy profesjonalizmu, odpowiedzialności, empatii i partnerstwa, oferować podobne standardy z naszej strony.
Potrzebujemy relacji opartej na zaufaniu i współpracy – oraz warunków systemowych, które pozwalają nauczycielom dobrze wykonywać swoją pracę.
-
Zakładajmy dobre intencje
Zanim ocenimy decyzję nauczyciela, spróbujmy zrozumieć jej powody.
-
Zaufajmy profesjonalnemu osądowi
Rodzic najlepiej zna swoje dziecko, nauczyciel zna proces uczenia i całą klasę. Dobra szkoła potrzebuje obu perspektyw.
-
Doceniajmy także wtedy, kiedy wszystko działa
Nie czekajmy z informacją zwrotną wyłącznie na moment, gdy coś idzie źle.
-
Krytykujmy tak, żeby można było coś zmienić
Rozmawiajmy przede wszystkim z osobą, której sprawa dotyczy, i szukajmy rozwiązania.
-
Bądźmy partnerami
Pytajmy nie tylko „co szkoła zrobi dla mojego dziecka?”, ale też „w czym możemy pomóc?”.
Pobierz pełny raport
- Sprawdź, jak Polki i Polacy postrzegają pracę nauczycieli i czego od nich oczekują.
- Zobacz, jak oceniamy konkretne obszary nauczycielskiej pracy.
- Dowiedz się, jak często nauczycieli doceniamy i krytykujemy.
- Przeczytaj, jakiej relacji i jakich rozwiązań systemowych potrzebujemy, by wspólnie budować szkołę do życia.
Badanie zostało zrealizowane na reprezentatywnej próbie 1000 Polek i Polaków w wieku 18–65 lat. Dodatkowo zebrano odpowiedzi 596 rodziców dzieci w wieku szkolnym.
